The Road to 2010: de rol van voetbal in Afrika

Tijd sessie: 14:30 tot 16:00
Sprekers: Arie Schans (Bondcoach Namibie), Marc Broere (lokaalmondiaal), Willem Vissers (Volkskrant) en Arnold Panneborg (Antropoloog).
Facilitator: Femke Stroomer (lokaalmondiaal) 

Verslag:
De titel van het debat verwijst de wereldkampioenschappen, die in 2010 in Zuid Afrika worden gehouden. Het zal de eerste keer zijn dat het WK in Afrika plaatsvindt. Naar aanleiding hiervan werd in het debat de rol van voetbal in Afrika besproken. Daarbij ging het vooral om de maatschappelijke rol en de religieuze kant van voetbal. Vragen als 'draagt voetbal bij aan het vredesproces in landen als Rwanda en Liberia?' en 'is internationaal voetbal populair in Afrika?' werden besproken.

Allereerst kreeg Arie Schans het woord. Schans vertelt over zijn ervaringen tot nu toe als bondscoach bij Namibië. Hij werd vrij onverwacht aangesteld, toen zijn voorganger Ben Bambuchile wegens ziekte ontslag nam. Schans geeft aan dat zijn ervaringen tot nu toe positief zijn, hoewel zijn team qua discipline nog heel wat te leren heeft. Op de vraag of hij kans maakt op de Afrika Cup, reageert hij bescheiden. Zijn team zal het zwaar te verduren krijgen tegen landen als Ghana en Egypte.

Vervolgens vertelt hij ook over zijn ervaringen met corruptie. Toen hij als trainer in China werkte werd hij wel eens uitgenodigd door mensen die hem een bepaalde opstelling wilden 'aanraden'. Hij is niet gediend van dit soort praktijken, maar heeft dit nog niet meegemaakt in Afrika. Verder legt Schans uit hoe hij omgaat met culturele verschillen als hij als trainer optreedt in voor hem onbekend land. Het antwoord is dat hij er weinig moeite mee heeft, juist omdat hij er zo weinig van afweet.

Vervolgens vertelt Marc Broere over de beleving van voetbal in Afrika. Een korte film van supporters rondom het stadion in Senegal, laat goed zien hoe sterk en emotioneel de mensen reageren op het verloop van de wedstrijd. Een ander fragment gaat over de rol van voetbal bij het vredesproces in Liberia. Sportjournalist Geeza Williams vertelt hoe voormalige tegenstanders gebroederlijk samen naar het stadion gingen om het nationale team aan te moedigen. Willem Visser relativeert dit: in Rwanda werden teams en supporters juist ingezet door de aanstichters van de genocide in 1994.
Antropoloog Arnold Pannenborg doet onderzoek naar de inmenging van religie met voetbal in Afrika. Vaak probeer men de uitslag van een wedstrijd te beïnvloeden door middel van 'juju' oftewel geesten die door mystieke priesters worden opgeroepen. Deze spreken een vloek uit over het team van de tegenstander. De magie van de tegenstander wordt ontweken door het vermommen of verstoppen van de spelers van het eigen team. Een andere mystieke bezigheid is het voorspellen van de uitkomst van een wedstrijd. Deze praktijken worden vaak vermengd met elementen uit het christendom of de islam.

De ervaringen van Afrikaanse voetballers die door Europese clubs worden ingehuurd, komen ook even aan bod. Onder andere aan het de hand van een film over Nii Lamptey, een Ghanese voetballer. Na een veelbelovende start ging zijn carrière bergafwaarts door toedoen van louche Italiaanse makelaars. Tegenwoordig leidt hij een weeshuis en basisschool in Ghana.

De sprekers waren het er over eens dat echt Afrikaans voetbal te egoïstisch is. Om die reden verkiezen topvoetballers vaak een Europese bondscoach voor hun nationale team, zodat die hun speelstijl kan verbeteren.

Al deze onderwerpen kwamen aan bod tijdens het debat, aan de hand van films, ervaringen en natuurlijk voetbalanekdotes van de vier sprekers. De vraag of voetbal bedraagt aan het vredesproces, is niet beantwoord. Duidelijk werd wel dat het altijd de gemoederen bezig houdt zowel hier als in Afrika.


Oorspronkelijke omschrijving:

Deze multimediale workshop zit vol film, ervaringen, inspiratie en verhalen over voetbal in Afrika. Over ontwikkeling en trots. Over de rol van voetbal in ontwikkeling. Over de kwaliteit van het Afrikaans voetbal en de economische en religieuze beleving van voetbal. Over de African Cup of Nations 2008 en het WK 2010 in Zuid-Afrika.

In juni 2010 is Zuid-Afrika het platform voor het grootste evenement dat ooit op het Afrikaanse continent heeft plaatsgevonden: het WK voetbal. Voetbalsterren van over de gehele wereld zullen strijden om de wereldtitel en honderdduizenden fans zullen afreizen naar Zuid-Afrika. Tijdens en in aanloop naar het kampioenschap zal Afrika even niet vergeten zijn, maar volop in de aandacht staan. Het project The Road to 2010 volgt teams en spelers op weg naar het WK. Via weblogs, reportages, film en verslagen informeert The Road to 2010 over bijzonder voetbalnieuws en de bijzondere nieuwtjes achter dat nieuws.

Arie Schans was voetbaltrainer in onder andere Japan, China en Mozambique en is nu bondcoach van Namibië. Met Namibië hoopt hij zich te kwalificeren voor de Africa Cup 2009. Marc Broere, hoofdredacteur van lokaalmondiaal, was aanwezig bij de Africa Cup 2008 in Ghana. Hij gaat in op het politieke en ontwikkelingsaspect van Afrikaans voetbal. Willem Vissers volgde als sportjournalist van de Volkskrant de Africa Cup. Hij gaat in op de economische kant van het verhaal en licht toe hoe voetbal beleefd wordt. Arnold Pannenborg vertelt vanuit antropologisch oogpunt over de religieuze kant van Afrikaanse voetbal. Femke Stroomer, redacteur bij lokaalmondiaal, voelt de heren aan de tand. Tussen de verhalen door worden videoreportages over de Africa Cup vertoond.

www.roadto2010.nl
www.lokaalmondiaal.net

Capaciteit van de zaal: 45
Aantal beschikbare plaatsen: 4